• شنبه / ۲۷ شهریور ۱۴۰۰ / ۱۲:۵۰
  • دسته‌بندی: ادبیات و کتاب
  • کد خبر: 1400062719872
  • خبرنگار : 71626

چرا زبان فارسی یک «اَبَرزبان» است؟

چرا زبان فارسی یک «اَبَرزبان» است؟

یدالله گودرزی زبان فارسی را یک «اَبَرزبان» می‌داند و در یادداشتی که علت این موضوع را توضیح می‌دهد، می‌خواهد تا «زبان اندیشمندانه و شاعرانه خود را قدر بدانیم و در نگهبانی و پاسداشت آن بکوشیم».

مدیر گروه فرهنگ و ادب رادیو ایران و عضو شورای پاسداشت زبان فارسی رادیو در یادداشتی با عنوان «زبان فارسی یک «ابرزبان» است» که به مناسبت ۲۷ شهریورماه، روز شعر و ادب فارسی، نوشته و در اختیار ایسنا قرار داده، آورده است: «زبان بر اساس نیاز به وجود آمده است و ارتباط بنیادی‌ترین نیاز انسان، به عنوان موجودی هوشمند و اجتماعی بوده است. در واقع ارتباط و گفت‌وگو، مهم‌ترین دلیل وجودی پدیدار شدن زبان است، البته در کنار آن، انتقال احساس و باورها و خواسته‌ها هم در هر زبانی به نوعی وجود داشته است.

گفته می‌شود بیش از هفت‌هزار زبان در جهان وجود داشته که از این شمار، حدود صد زبان گویش‌وران پرتعدادی دارند و می‌توان آن‌ها را زبان‌های پرکاربرد دانست.

زبان انگلیسی و زبان ماندارین با بیش از یک میلیارد گویش‌ور در بالای این فهرست جای دارند و از لحاظ کمّی، گویندگان پرشماری دارند.

اما یکی دیگر از مهم‌ترین کاربردهای زبان، انتقال اندیشه و دانش است و همچنین بهره‌گیری از زبان به مثابه ابزار هنر.

تنها تعداد اندکی از زبان‌ها توانسته‌اند از دایره نیازهای نخستین فراتر بروند و احتیاجات بشر اندیشمند را مثل نیاز به اجتماع، فرهنگ، تمدن و اندیشه و هنر مطرح کنند.

به عبارت دیگر، برخی از زبان‌ها توانسته‌اند وارد سطوحی دیگر شوند و کارکرد و جایگاهی فرازبانی بیابند.

این زبان‌ها وارد سه ساحتِ اندیشه، هنر و دانش شده‌اند و توانسته‌اند نقش تمدن‌ساز بیابند و جایگاه خود را از مجموعه‌ای نشانگانی و واژگانی فراتر ببرند و فرهنگ و مدنیت بیافرینند.

از این چشم‌انداز، بنده زبان‌ها را به دو دسته کلی تقسیم می‌کنم؛ زبان و اَبَرزبان.

زبان، سامانه‌ای از نشانه‌ها، واژه‌ها و دستور خاص خود است که ارتباط و گفت‌وگو را شکل داده و احساس و باورهای یک قوم یا ملت را انتقال می‌دهد.

«ابرزبان» علاوه‌بر این تعریف، وارد فضای فرازبانی شده و دربردارنده اندیشه، دانش و هنر در ساحت فرازمانی و فرامکانی است.

در واقع ویژگی‌های «ابرزبان» را می‌توانیم چنین برشماریم: ۱. زبانی که دارای آثار متعدد ادبی، دانشی و اندیشه‌ای باشد ۲. زبانی که تاثیرگذاری جهانی داشته باشد. ۳. زبانی که یک تمدن و فرهنگ را به وجود آورده باشد. ۴. ابرزبان، یک زبانِ مادر است، یعنی مجموعه‌ای از خرده‌فرهنگ‌ها، زبان‌ها و آثار را در زیرمجموعه خود دارد.

این توانشِ فرهنگی به دلیل غنای یک زبان و گویشوران آن به دست می‌آید و زبان را به پدیده‌ای جهانی و فرازمانی بدل می‌کند.

زبان فارسی یک ابرزبان است. نمونه‌های دیگر ابرزبان‌ها، عربی، انگلیسی، آلمانی و فرانسه است.

باید گفت که ابرزبان‌ها ممکن است در برخی شاخصه‌ها پررنگ‌تر و در بعضی کم‌توان‌تر ظاهر شده باشند اما توانسته‌اند قله‌های رفیع ادبی، اندیشه‌ای و هنری را در خود جای دهند و تولیدکننده دانش باشند.

زبان فارسی یک زبان مادر است، مجموعه‌ای از زبان‌ها مثل سُغدی، تاتی، پشتو، کردی، مازنی و... در زیرمجموعه این زبان قرار می‌گیرد، بسیاری از دانشمندان از این زبان برخاسته و آثار علمی خود را در عرصه جهانی عرضه کرده‌اند. از نظر ادبی، جایگاه زبان فارسی رتبه‌ای رشک‌انگیز و والا دارد، از ۱۰ شاعر برجسته جهان، حداقل پنج تن متعلق به زبان فارسی است.

در روز شعر و ادب فارسی، زبان اندیشمندانه و شاعرانه خود را قدر بدانیم و در نگهبانی و پاسداشت آن بکوشیم.»

انتهای پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
avatar
۱۴۰۰-۰۶-۲۸ ۰۲:۳۸

در زمینه نثر فارسی باید بیشتر بکوشیم. در گذشته کاغذ و نشر گران بود و کوشش بیشتر بر شعر بود به جهت به خاطرسپاری آسانتر. تشکیل باهمستانهای علمی در زمینه لغات فنی رشته‌های مختلف هم امری ضروری برای جلوگیری از هرج و مرج زبانی است.

avatar
۱۴۰۰-۰۶-۲۹ ۰۸:۵۱

عالی

avatar
۱۴۰۰-۰۶-۲۹ ۱۶:۱۵

اگه فارسی ابر زبان است. پس عربی چی هست؟؟

avatar
۱۴۰۰-۰۶-۳۰ ۱۷:۰۵

ولی بهتر اینه به اسم زبان فارسی به بقیه زبان ها ظلم نکنیم و باعث ایجاد نفرت نشیم. تمامی غیر فارس زبانان کشور عزیزمون ایران از ظلم هایی که به اسم وحدت در حق زبانشون میشه ناراضی هستند و هر روز داره از علاقه به زبان فارسی کم میشه. کاش صاحبان سیاست این مملکت این مسئله رو قبل از اینکه دیر بشه درک کنن.

avatar
۱۴۰۰-۰۶-۳۱ ۰۰:۵۱

زبان پارسی از تعامل تمام شاخه های قوم ایرانی به شکوفایی رسیده و تمام ایرانیان خود را وارث این زبان میدانند

avatar
۱۴۰۰-۰۶-۳۱ ۱۴:۵۱

چون 65% لغات آن عربیه و درصد قابل توجهی هم از زبانهای انگلیسی فرانسویی و ترکی و کردی و دیگر زبانهاست.

avatar
۱۴۰۰-۰۷-۰۱ ۱۰:۴۵

بالاخره جوک سال ۱۴۰۰ پدید آمد! زیاد حرف نمیزنم، تنها به یک مثال بسنده می کنم. مثالی که اتفاقا همین دیروز در ترمینال غرب تهران مشاهده کردم. «استعمال دخانیات اکیدا ممنوع»! - استعمال= عربی - دخانیات= عربی - اکیدا= عربی - ممنوع= عربی بله، براستی که زبان فارسی یک ابرزبان است! خخخخ...

avatar
۱۴۰۰-۰۷-۰۷ ۱۶:۰۲

فکر میکنم دلایل علمی ابرزبانی گفته شده. به هر حال این اقا یه نظریه داده با دلایل روشن. با دلیل باید رد بشه

avatar
۱۴۰۰-۰۷-۰۲ ۱۱:۱۵

عجب!!! ابر زبان!!!

avatar
۱۴۰۰-۰۷-۰۲ ۱۵:۱۱

سلام و درود. به نظر من، زبان فارسی کاملا قابلیت های یک زبان غنی را دارد ولی بدون رودرواسی کاملا یک زبان دقیق و علمی نیست و مسئولین ذیربط باید تلاش بیشتری در این زمینه داشته باشند. خود خط فارسی هم نیاز به یک تغییرات دارد تا بتواند مفاهیم را دقیق تر ارائه دهد. امیدوارم متعصبانه به حقایق نگاه نکنیم و کاستی ها را بپذیریم

avatar
۱۴۰۰-۰۷-۰۲ ۱۶:۵۶

ذارت ابر زبانی که حداقل پنجاه درصدش عربیست اون نصف دیگه هم از اینور و اونور

avatar
۱۴۰۰-۰۷-۰۳ ۰۱:۲۳

زبان.فارس.ازافغانستان.اومده.دکتر۳۰درصدم.اززبان.عربی.وصل.شده.برای.توزبان.فارسی.ابرقدرت.هست.توجهان.جایگاه.چنده.

avatar
۱۴۰۰-۰۷-۰۷ ۱۶:۰۴

زبان ترکی استامبولی نود درصد کلماتش از فارسی، عربی ، انگلیسی و فرانسه و.... گرفته شده