• دوشنبه / ۲۰ بهمن ۱۳۹۹ / ۰۱:۰۵
  • دسته‌بندی: ادبیات و کتاب
  • کد خبر: 99112014699
  • خبرنگار : 71573

انتقاد از یک روایت در «همرفیق»

انتقاد از یک روایت در «همرفیق»

رییس مرکز مطالعات ادبیات کودک  دانشگاه شیراز به انتقاد از روایت ارائه‌شده از «هیچانه‌ها» در برنامه «همرفیق» پرداخت.

در قسمت اخیر برنامه «همرفیق» شهاب حسینی که نیما رئیسی و محمدرضا علیمردانی مهمان آن بودند، علیمردانی به بیان نگاه خاص خود به هیچانه‌ها از جمله «اتل متل توتوله» و «دستمال من زیر درخت آلبالو گم شده» همراه با طنز و شوخی و البته اعتقاد بر بی‌معنی بودن آن‌ها پرداخت. این هنرمند قبل‌تر هم در جاهایی به ارائه این نگاه همراه با طنز خود پرداخته است. 

اما سعید حسام‌پور، رییس مرکز مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز در یادداشتی که در اختیار ایسنا قرار داده در این‌باره نوشته است: «در یکی از برنامه‌های همرفیق، مجری محترم و مهمانان ایشان به هیچانه­‌ها اشاره می‌کنند و یکی از مهمانان با نگاهی ناقص به این گونه‌ ادبی به بیان روایت خود می‌پردازد و شیوه‌ روایت این عزیز این‌گونه به مخاطب القا می‌کند که این دسته از متن‌ها بی‌ارزش هستند. البته ساده­‌ترین کارکرد این متن‌ها همین خنده‌های برآمده از شگفتی است که راوی از مخاطبان می‌گیرد. به نظر می‌رسد این رویکرد نشانگر ناآگاهی و شناخت سطحی آنان از هیچانه است؛ برای آگاهی مخاطبان عزیز باید گفت: هر پدیده‌ ادبی در گذر تاریخ در صورتی از میان می‌رود که مخاطب آن را نپسندد و نتواند در ذهن او ماندگار شود. بی‌گمان هیچانه­‌ها (اتل متل توتوله و...) از جمله این گونه‌ ادبی کودکانه است که توانسته با وجود ظاهری به نظر بی‌معنا، به زیست خود ادامه دهد و در خودآگاه و ناخودآگاه مردمان این سرزمین و دیگر سرزمین‌ها به گونه‌ای مناسب با فرهنگ خودشان جا خوش کند. راز ماندگاری این گونه‌ ادبی اتفاقا در همین خلاقانه بودن آن است که آگاهانه در روند شکل­‌گیری معنا اختلال ایجاد می‌کند و با درهم­ شکستن غیرمنتظره انتظار شنونده، باعث پیدایش لذتی متفاوت در وجود مخاطب می‌شود. در این متن‌ها، دیدگاه منطقی، خشک و نامنعطف که پیوسته در پی معناست، به سخره گرفته می‌شود و چون ساختار دستوری این گونه کاملا درست است، اما واژه‌ها در پی القای معنا و پیام روشن و ویژه‌ای نیستند، از همین‌رو، مرز میان منطقی بودن و غیرمنطقی بودن  فرو می‌ریزد و گونه‌ای مات‌شد­گی پدید می‌آید تا ساختارهای سیاه و سفید درهم شکسته شوند و واسازی (شالوده‌شکنی) شگفتی از نگاه پیوسته به دنبال معنای ما پدید آید.

همین لایه‌های پنهان‌شده در زیرساخت این متن‌ها سبب شده کودکان پرشماری در ملل گوناگون از آن‌ها به عنوان ابزاری برای بازی نیز بهره گیرند و به صورت غیرمستقیم لذت شگفت شنیدن موسیقی را نیز از کنار آن دریابند و گوش‌شان با موسیقی آشنا شود.

هیچانه­‌ها با موسیقی گوش‌نواز و روان خود به مخاطب اجازه می‌دهند همین تعجب و شگفتی مهمانان برنامه هم­رفیق در درون ذهن خلاق و کنجکاو کودک شکل بگیرد و کودکان طعم موسیقی گوش‌نواز آن را با همه‌ وجود بیشتر دریابند. کافی است نگاه‌­مان را ژرف‌تر کنیم و جور دیگری ببینیم تا از جادوی شگفت‌انگیز  هیچانه­‌ها و راز ماندگاری‌شان بیشتر آگاه شویم.»

انتهای پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
avatar
۱۳۹۹-۱۱-۲۰ ۰۸:۲۵

کلا اینو متوجه شدم که می فرمایید قشنگیش به اینه که معنی نداره ولی وزن و قافیه داره. خب مهمان برنامه ها همینو با زبان طنز گفت دیگه اصلا نیازی به این مقاله نبود. من اول تصور کردم با این مقاله میخواید معنای رو بگید که ما متوجه بشیم واقعا معنی داره.

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۲۰ ۰۹:۵۱

حالا بنده خداها یه شوخی کردن این همه زحمت میکشن و صداگذاری های متنوع و خوبی هم تا حالا داشتند اما کافیه یه چی بگن همه بهشون برمیخوره

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۲۰ ۱۸:۳۹

والا

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۲۰ ۱۰:۲۸

راست گفتن آقای علیمردانی دیگه ....اینها بی معنی و محتوا هستن

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۲۰ ۱۲:۰۷

نمی‌دانستیم اتل متل توتوله هم متولی دارد

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۲۱ ۰۸:۲۸

متاسفانه متولی ندارد که هرکسی به خود اجازه اظهار نظر درباره آن را می ده

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۲۰ ۱۲:۳۷

امثال علیمردانی باید درادبیات کلامی خود و همچنین اعتقاد به ادبیات معنوی و فولکولوریک وطنی نیز بازنگری مجدد نمایند. تا سره را از ناسره بیا بند.

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۲۰ ۱۷:۴۸

ایشون منظورش این بود که خلاقیت رو با معنی کردن هر چیزی تو کودک از بین نبرید خیلی از اواها و شعر های اونور ابی هم معنی نداره ولی جالبه مثل اجی مجی ما

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۲۱ ۰۹:۱۰

اصلا هر کاری کرده که کرده شوخی بوده ،،،،جرا مردم این شکلی اند ؟درضمن من از طرفداران پرو پا قرص آقای علیمردانی هستم و اصلا دوست ندارم کسی یا کسانی بخواهند اینجوری باهاش حرف بزنن؟دنیا که به آخر نرسیده؟

avatar
۱۳۹۹-۱۱-۲۱ ۱۱:۵۴

انتقادات به اشعار بی معنی کودکانه کاملا بجا بودند. مگر توی سرزمینی که از لحاظ شعر ده سر و گردن از بقیه کشورها بالاتره قحطی شعره که مغز بچه ها را با این پرت و پلاها پر کنیم؟ اوایل انقلاب که هنوز موسیقی و شعر کودک به این وضعیت اسفبار دچار نشده بود، مگر بچه ها ترانه های زیبائی رو که برای برنامه های کودک تلویزیون ساخته می شدند تکرار نمی کردند. این پرت و پلاها چیه که گاوش رو بردند هندوستون/ یک زن کردی بستون. علیمردانی با نهایت ظرافت نقد کرد. بهتره حضرات به دنبال جایگزینی شعر و موسیقی خوب باشن و انتقاد بجارو حساب شده و بجا جواب بدن. خوبه که خوشون گفته ان هیچانه!!! آخه جاهای دیگه کم هیچانه داریم، دنیای قشنگ بچه ها رو هم باید با هیچانه پر کنیم.