• یکشنبه / ۱۷ اسفند ۱۳۹۹ / ۲۱:۳۰
  • دسته‌بندی: ادبیات و کتاب
  • کد خبر: 99121713160
  • خبرنگار : 71626

اسکناس‌های جدید؛ با حافظ اما بدون صفر

اسکناس‌های جدید؛ با حافظ اما بدون صفر

از اسکناس‌های جدید هزار، دوهزار و پنج‌هزار تومانی در حالی رونمایی شده که از صفرها در آن‌ها خبری نیست اما تصاویری از مقبره حافظ و البته مقبرةالشعرای تبریز و آرامگاه ابوعلی سینا در آن‌ها دیده می‌شود. اسکناس ۵هزار تومانی جدید با تغییر رنگ و طرح آرامگاه حافظ در پشت این اسکناس به تازگی منتشر شده است.

به گزارش ایسنا، حدود یک قرن از چاپ نخستین اسکناس‌ها به عنوان پول رایج در ایران می‌گذرد و در این دوران همواره نقش بستن چهره افراد شاخص یا تصویری از بناهای تاریخی و میراث فرهنگی ایران مورد توجه بوده است؛ کمااین‌که بر روی اسکناس‌های دوره قاجار تصویری از شاه آن دوران، در دوره پهلوی تصاویر رضاخان و سپس محمدرضا پهلوی بر روی پول رایج کشور دیده می‌شد. 

بر اساس اطلاعات موجود، نخستین‌باری که تصویر مقبره یکی از اهالی ادب به اسکناس‌ها رسید، به اسکناس‌های سری دوم بانک مرکزی ایران در دوره محمدرضا پهلوی در سال ۱۳۴۱ برمی‌گردد؛ اسکناس ۱۰۰۰ ریالی با تصویر روی محمدرضا پهلوی با پوشش رسمی نیروی هوایی ارتش شاهنشاهی ایران و تصویر پشت آرامگاه حافظ چاپ و در جامعه ایرانی دست به دست شد. 

پس از آن نیز تا پیش از پیروزی انقلاب سال ۱۳۵۷، آرامگاه حافظ در پشت اسکناس ۱۰۰۰ ریالی سری چهارم و پنجم بانک مرکزی ایران در سال‌های ۴۳–۱۳۴۲ و ۴۵–۱۳۴۴ و نیز بر روی همین اسکناس در سری ششم و هفتم در سال‌های ۴۷–۱۳۴۵ و ۴۹–۱۳۴۷، سری هشتم تا یازدهم در سال‌های ۵۲–۱۳۴۷ و سری دوازدهم تا پانزدهم سال‌های ۵۷–۱۳۵۳ نقش بست. 

با پیروزی انقلاب، اسکناس‌ها هم رنگ و شکل دیگری به خود گرفتند اما هنوز آن‌چه مشترک با گذشته به چشم می‌خورد، تصویر آرامگاه حافظ باز هم در پشت اسکناس ۱۰۰۰ ریالی (سری بارگاهی) بود که تصویر روی آن آرامگاه امام رضا (ع) بود. 

در اسکناس‌های سری انقلابی در سال‌های ۱۳۷۱–۱۳۶۰ نه تنها دیگر خبری از تصویر مقبره حافظ در پشت اسکناس ۱۰۰۰ ریالی نبود که تصویری از دیگر مشاهیر فرهنگ و ادب یا آرامگاه آنان نیز در اسکناس‌ها دیده نشد؛ تصویر پشت اسکناس ۱۰۰۰ ریالی هم به قبةالصخره ( مسجد صخره) تغییر پیدا کرد. 

اما بار دیگر در اسکناس‌های با تصویر امام خمینی (ره) در سال‌های ۱۳۹۸-۱۳۷۱ تصویر مقبره حافظ به پول مردم بازگشت و تصویر آرامگاه این شاعر در پشت اسکناس ۱۰۰۰۰ ریالی دیده شد. 

البته حافظ تنها شاعری نبود که مقبره‌اش به این سری از اسکناس‌ها رسید؛ تصویر مقبره سعدی نیز در پشت اسکناس ۱۰۰۰۰۰ ریالی از همین سری اسکناس‌ها دیده شد؛ تصویری که با حاشیه‌هایی همراه شد؛ در کنار نقش آرامگاه سعدی بیت معروف این شاعر آمده بود، که گفته می‌شد این خوانش درست نیست و اشتباه است. منتقدان می‌گفتند «بنی‌آدم اعضای یک پیکرند» درست است اما روی پول ملی «بنی‌آدم اعضای یکدیگرند» نقش بست که این موجب انتقادهای گوناگونی به این موضوع شد. 

البته بنا به شبهه‌های موجود در خصوص شکل درست این بیت، مثلا کاووس حسن‌لی دراین‌باره به ایسنا گفته بود: در بعضی از نسخه‌های چاپی «گلستان»، ضبط «بنی‌آدم اعضای یک پیکرند» به جای ضبط مشهور «بنی‌آدم اعضای یکدیگرند» نهاده شده است. «بنی‌آدم اعضای یک پیکرند» دستورمندتر و به زبان سعدی نزدیک‌تر است؛ اما در نسخه‌های خطی قدیم این‌چنین ضبطی وجود ندارد. 

حالا نسل تازه‌ای از اسکناس‌ها رونمایی شده‌اند و باز هم آرامگاه حافظ در تصویر پشت یک اسکناس به چشم می‌خورد؛‌ ۵هزار تومانی که به تازگی با تغییر رنگ منتشر شده است (پیش‌تر در دوره‌ای تصویر سردر دانشگاه تهران پشت این اسکناس نقش بسته بود). این اسکناس‌ها البته تفاوت قابل توجه دیگری هم با قبل دارند و آن کمرنگ شدن صفرهاست که سال‌ها بر روی اسکناس‌ها دیده می‌شدند؛ به نظر می‌رسد طرح حذف چهار صفر از پول ملی با رونمایی از این اسکناس‌ها به طور رسمی اجرا شده است. 

ضمنا در پشت اسکناس‌ ۲هزار تومانی جدید که پیش‌تر با تصویر خانه تاریخی «آقازاده ابرکوه» (در یزد) همراه بود از طرح مقبرةالشعرای تبریز و در پشت اسکناس ۱‌هزار تومانی که پیش‌تر تصویر مقبره حافظ پشت آن نقش بسته بود از طرح آرامگاه شیخ‌الرئیس بوعلی‌سینا (واقع در همدان) استفاده شده است.

اما اگر از شمایل متفاوت اسکناس‌های تازه بگذریم، سوالی جای مطرح شدن دارد، آن هم این‌که از میان تمامی مشاهیر ادبی ایران‌زمین در طی سال‌ها فقط راه ورود برای حافظ و سعدی به پول ملی کشور باز بوده است؟ در حالی که تاجیکستان بر روی اسکناس‌های کشور خود تصویر رودکی، پدر شعر فارسی را چاپ می‌کند، هنوز وقت آن نرسیده است که به دیگر مشاهیر فرهنگ و هنر این مرز و بوم که بسیار هم هستند، توجه شود؟

انتهای پیام 

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
avatar
۱۳۹۹-۱۲-۱۷ ۲۲:۰۴

مگه تمام مشاهیر این مملکت فارس زبان هستند ؟

avatar
۱۳۹۹-۱۲-۱۹ ۰۹:۵۷

همه ما ایرانی هستیم و زبان دانش و فرهنگ و مشترک و ملی ما پارسی است.. این پارسی هم با لهجه فارسی تهرانی متفاوت است.. گویشهای مختلف ایران جزو زبان‌های ایرانی هستند.. بسیاری از واژه‌های اصیل پارسی در گویش‌های گوناگون ایران هستند که من و شما با گرامی‌داشت زبان پارسی باید آنها را پیدا کنیم و پاس بداریم.. این اختلاف فارس و غیر فارس سرچشمه اش اجنبی‌ست و هدفش تبدیل ایران به افغانستان است.. جنگ افغانستان جنگ زبان است حال آنکه دو زبان درگیر در این کشور هردو جزو زبان‌های ایرانی هستند.. یعنی جنگ خود با خود و تحلیل رفتن خود و فرصت برای حضور و سروری بیگانه.. ما یک خانواده ایم و پارسی سَرِ ایران است.. سرزمین بدون سر زنده نیست.. به جای تفرقه و جنگ با خود متحد شویم..تفاوت زیباست.. همه گویش های ایرانی ضرورت دارند که حفظ شوند و من و تو به جای اینکه انرژی هم را بگیریم بیا به هم احترام بگذاریم..

avatar
۱۴۰۰-۰۱-۰۵ ۱۷:۴۸

فرشاد . چه ساده بازیچه شدی .

avatar
۱۳۹۹-۱۲-۱۷ ۲۲:۲۷

هنوز وقت آن نرسیده است که به دیگر مشاهیر فرهنگ و هنر این مرز و بوم که بسیار هم هستند، توجه شود؟

avatar
۱۳۹۹-۱۲-۱۷ ۲۲:۴۲

به نظرم تصویر امام خمینی(ره) روی بالاترین اسکناس باشد،بعد عکس دیگر مشاهیر یا آثار باستانی هم به ترتیب اولویت روی بقیه اسکناس ها باشد.و هر چند سال یکبار هم از مشاهیر دیگر ایران هم استفاده شود.تا بزرگی این مرز پر گهر بیشتر از پیش بر همگان معلوم شود.

avatar
۱۳۹۹-۱۲-۱۹ ۰۰:۱۳

مطابق قانون مجلس روی تمامی اسکناس ها باید تصویر حضرت امام خمینی باشد.

avatar
۱۳۹۹-۱۲-۱۹ ۰۳:۱۶

شما نظرت رو برا خودت نگه دار.

avatar
۱۳۹۹-۱۲-۱۷ ۲۲:۵۳

پسندیده است روی اسکناس‌ها هم چهره بزرگان تاریخ ایران زمین نگاریده شود.

avatar
۱۳۹۹-۱۲-۱۷ ۲۲:۵۶

بسیار بسیار مقاله خوب و کاملی بود-ای کاش فردوسی رو هم روی اسکناس چاپ میکردند

avatar
۱۳۹۹-۱۲-۱۷ ۲۳:۳۸

چیزی گذاشتین سالم بمونه ؟به هر چی دست زدید خراب کردید باید ارزش پول ملی رو حفظ میکردید

avatar
۱۳۹۹-۱۲-۱۷ ۲۳:۴۰

چه لزومی داشت ؟جز بی ارزش کردن پول ملی

avatar
۱۳۹۹-۱۲-۱۹ ۱۰:۰۰

شما در کدام کشور زندگی میکنید؟ میهن شما غیر از ایران است؟

avatar
۱۳۹۹-۱۲-۱۸ ۰۷:۴۸

انشاا...برکت داشته باشد.

avatar
۱۳۹۹-۱۲-۱۸ ۰۸:۰۲

تشکر

avatar
۱۳۹۹-۱۲-۱۸ ۱۳:۳۳

این پولهایی. فعلی تو.دست.مردم است.اونا.چه. میشود

avatar
۱۳۹۹-۱۲-۱۸ ۱۳:۴۷

چی بگم والا تاجیکستان خیلی از شعرای ایرانی رو برا خودش کرده و عکسشون رو روی اسکناس هاشون میزنه ولی این مملکت عکس از هیچ معروف ایرانی رو روی پشت یا روی پولا نزده

avatar
۱۳۹۹-۱۲-۱۸ ۱۷:۳۱

نظرچی مگه اسکناس دست‌کسی میاد که جدید وقدیم داشته باشه شتردرخواب بینداسکناس

avatar
۱۳۹۹-۱۲-۱۸ ۱۹:۰۰

اوج ورشکستگی

avatar
۱۳۹۹-۱۲-۱۸ ۲۲:۲۹

به عنوان يك ايرانى سوال مهمى دارم آيا كشور ايران در شرايط كنونى تنها مشكلش شمايل روي اسكناس ها يا تعداد صفرهاي جلو عدد است ؟! ايا در مورد مسايلي كه جان و روان ميليونها ايرانى را تهديد مى كند از كسي سوال مى شود كه در مورد شكل روي اسكناس سوال مى فرماييد ؟!

avatar
۱۳۹۹-۱۲-۱۸ ۲۱:۵۳

چه عجب بالاخره یه طرح خوب دیدیم . بخدا که امثال حافظ و فردوسی فخر ایران زمین هستن . بیشتر از این کارا بکنید .....اگه صفر ها هم کم میشدن که معرکه بود با این همه صفر باعث نامیدی جامعه شده که چقدر پولمون بی ارزشه

avatar
۱۳۹۹-۱۲-۱۹ ۱۹:۵۶

چقدر خوبه که بر روی هراسکناس یک مطلب کوتاه ولی ارزشمند چاپ بشود که در زندگی و دادوستدها یه چراغ هدایتی باشه ...تا شاید بعضی از آدمها با خوندن اون مطلب تغعیراتی را در خودش ایجادبکنه وحتی موجب تامل وتفکرات مثبتی بشود

avatar
۱۳۹۹-۱۲-۲۲ ۱۰:۴۴

حالا وسط این همه گیر و ویر عوض کردن مدل پولمون کمه

avatar
۱۴۰۰-۰۱-۰۳ ۱۹:۴۷

خب کی میخاد تومان اجرایی بشه؟ اکثرابه این خاطر بین مردم اختلاف میشه چون یایک صفرکم میزنن یا زیاد خصوصاافرادکم سواد وگاهی وقتاهم مغازداران سواستفاده میکنن وعمدایک صفرزیادمیزنن اگرمشتری فهمیدکه میگن اشتباه شداگرنفهمیدهم که به مرادشون میرسند لطفاخبرنگارمحترم این رابه گوش مسولین برسون ویایک خبردراین رابطه تهییه ومنتشرکن